Alle prinsessen zijn wit

In de documentaire ‘Wit is ook een kleur’ doet documentairemaker Sunny Bergman iets simpels maar confronterends: ze stelt witte Nederlanders vragen die normaal alleen aan niet–witte mensen gesteld worden. ‘Wanneer ben jij geïntegreerd?’ ‘Wanneer denk jij aan je huidskleur?’ ‘Wat is jouw cultuur?’ 

De reacties zijn ongemakkelijk, verwarrend soms, alsof er ineens iets benoemd wordt dat altijd onzichtbaar is gebleven. En dat is precies wat er gebeurt: witte mensen hoeven normaal nooit na te denken over hun huidskleur of herkomst. Die vragen zijn voor de “anderen”. Nu worden ze hiermee geconfronteerd dat ook zij een kleur hebben, ook zij ergens vandaan komen. En dat voelt raar – omdat ze gewend zijn het uitgangspunt te zijn, niet de uitzondering.

Ook kinderen worden meegenomen in de documentaire. Ze krijgen poppen te zien: wit, bruin, zwart. “Welke is lief?” Ze kiezen de witte. “Welke is stout?” Dan wijzen ze, afzonderlijk van elkaar, de donkere aan. Kinderen absorberen het uit hun omgeving. In prentenboeken zijn de meeste hoofdpersonen wit. Op tv zie je vaak niet anders dan wit. Kinderen leren niet door wat we zeggen, maar door wat ze zien. Wit lijkt de standaard te zijn geworden, wit voelt als normaal. En als wit het normale is, dan is anders waarschijnlijk minder goed.

Als witte Nederlanders de vraag krijgen wanneer ze geïntegreerd zijn in de Nederlandse maatschappij, beginnen ze te lachen. “Dat hoef ik toch niet”. Deze vraag wordt alleen gesteld aan mensen die er “anders” uitzien. Integratie betekent eigenlijk: hoe goed pas jij je aan de norm – aan ons. Maar wie is “ons”? Als integratie zo belangrijk is, waarom geldt die eis dan niet voor iedereen?

Als wit zijnde, zul je waarschijnlijk nooit echt nadenken over je huidskleur. In de documentaire bleek dat de mensen van kleur hier wel bijna elke dag aan denken.

Voelt dit nu juist vooral ongemakkelijk omdat wat altijd vanzelfsprekend was, ineens bevraagd wordt?

Patricia & Lotte